Zmiany w 800 plus: co się zmieniło, co zostaje w 2027 i co planuje rząd

Aktualizacja: 6 października 2026  ·  Autor: Monika Ciechanowska  ·  Sekcja: Aktualności

Stan na: 6 października 2026 r.

W skrócie

  • dla polskich rodzin zasady 800 plus w 2026 r. się nie zmieniły; formalnie doszedł tylko obowiązkowy PESEL we wniosku
  • od okresu świadczeniowego 2026/2027 cudzoziemcy spoza Unii, EFTA i Wielkiej Brytanii muszą pracować w Polsce, a ich dzieci uczyć się w polskiej szkole
  • w 2027 r. kwota zostaje na poziomie 800 zł: projekt budżetu nie przewiduje podwyżki ani waloryzacji
  • rząd przygotował projekt, w którym ZUS sam przedłużałby prawo do 800 plus od okresu 2027/2028; Rada Ministrów jeszcze go nie przyjęła

Zmiany w 800 plus w ostatnich dwóch latach dotyczyły przede wszystkim cudzoziemców. Dla rodziny, w której o świadczenie wnioskuje obywatel Polski, świadczenie działa tak samo jak w 2024 r.: 800 zł miesięcznie na dziecko do 18. urodzin, bez kryterium dochodowego, z wnioskiem do ZUS na każdy okres. Poniżej zebraliśmy na jednej osi czasu wszystko, co zmieniło się od 2016 r., co obowiązuje dziś i co jest dopiero w projektach. Osobno opisujemy, czego w 800 plus domagają się eksperci i co pokazują dane GUS.

Oś czasu: najważniejsze zmiany w 800 plus

  1. historia

    Start programu Rodzina 500 plus

    500 zł miesięcznie na drugie i kolejne dziecko, na pierwsze tylko przy dochodzie do 800 zł na osobę (1200 zł przy dziecku z niepełnosprawnością).

    Ustawa z 11 lutego 2016 r., Dz.U. 2016 poz. 195

  2. historia

    Świadczenie na każde dziecko

    Zniesiono kryterium dochodowe, więc 500 zł przysługuje także na pierwsze dziecko.

    Dz.U. 2019 poz. 924

  3. historia

    Obsługę przejmuje ZUS

    Od tego dnia postępowanie prowadzi i świadczenie wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

    Dz.U. 2021 poz. 1981

  4. obowiązuje

    Podwyżka z 500 do 800 zł

    Kwota wzrosła z urzędu, bez nowego wniosku i bez decyzji.

    Dz.U. 2023 poz. 1565

  5. obowiązuje

    Nowe zezwolenia na pobyt w ustawie

    Krąg uprawnionych cudzoziemców objął osoby z zezwoleniem na pobyt czasowy z art. 137a ustawy o cudzoziemcach; do wniosku dołączają kartę pobytu.

    Dz.U. 2025 poz. 619

  6. obowiązuje

    Warunek pracy dla cudzoziemców i obowiązkowy PESEL

    W ustawie pojawia się warunek aktywności zawodowej; ZUS stosuje go przy ustalaniu prawa od okresu 2026/2027. We wnioskach składanych od 1 lutego trzeba podać PESEL.

    Dz.U. 2025 poz. 1301

  7. obowiązuje

    Obywatele Ukrainy z PESEL UKR w ustawie

    Zasady dla osób z ochroną czasową przeniesiono ze specustawy ukraińskiej do ustawy o 800 plus.

    Dz.U. 2026 poz. 203

  8. obowiązuje

    Nowy okres świadczeniowy z nowymi warunkami

    ZUS po raz pierwszy sprawdza pracę cudzoziemców i naukę ich dzieci w Systemie Informacji Oświatowej.

    art. 1 ust. 2a i art. 23 ust. 3a ustawy

  9. projekt

    Projekt budżetu na 2027 bez podwyżki

    Na program zaplanowano 60,8 mld zł przy kwocie 800 zł na dziecko.

    druk sejmowy nr 3150

  10. projekt

    Przedłużanie 800 plus z urzędu

    Planowany termin wejścia w życie przepisów, dzięki którym ZUS sam przedłużałby prawo na okres od 1 czerwca 2027 r.

    projekt UDER106, wersja z 10 lipca 2026 r.

Co się zmieniło w 800 plus w 2025 i 2026 roku

Cudzoziemcy: warunek pracy i nauki dziecka

Najważniejszą zmianę wprowadziła ustawa z 12 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1301). Przepisy o 800 plus obowiązują od 1 lutego 2026 r., a ZUS stosuje je po raz pierwszy przy ustalaniu prawa na okres od 1 czerwca 2026 r. Dotyczą cudzoziemców spoza Unii, EFTA i Wielkiej Brytanii, którzy legalnie mieszkają w Polsce i mają dostęp do rynku pracy. Nie dotyczą obywateli Polski, krajów Unii i EFTA ani Brytyjczyków objętych umową o wystąpieniu.

Prawo do 800 plus za dany miesiąc przysługuje im, jeśli w poprzednim miesiącu byli aktywni zawodowo w Polsce. Najczęściej chodzi o umowę o pracę albo zlecenie, od których płacone są składki emerytalne i rentowe od podstawy co najmniej 50% płacy minimalnej. Za aktywność ustawa uznaje też między innymi prowadzenie działalności gospodarczej, urlop wychowawczy oraz pobieranie zasiłku macierzyńskiego lub chorobowego. ZUS sprawdza to co miesiąc i dopiero wtedy następuje wypłata świadczenia. Osoba zarejestrowana jako bezrobotna z ubezpieczeniem zdrowotnym dostaje świadczenie przez 3 miesiące, a przy co najmniej trojgu dzieciach przez 6 miesięcy, raz w okresie świadczeniowym. Warunku pracy ZUS nie sprawdza, gdy dziecko ma polskie obywatelstwo, orzeczenie o niepełnosprawności albo jest pod opieką opiekuna wskazanego przez władze kraju pochodzenia.

Dziecko cudzoziemca musi realizować w Polsce przygotowanie przedszkolne, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki. ZUS sprawdza to w Systemie Informacji Oświatowej, a brak potwierdzenia wstrzymuje wypłatę. Najczęstsze powody wstrzymań opisujemy w tekście ZUS wstrzymał 800 plus.

Obywatele Ukrainy ze statusem UKR

Prawo do świadczenia osób z ochroną czasową na okres 2025/2026 wygasło 31 stycznia 2026 r. Od 1 lutego trzeba było złożyć nowy wniosek i spełniać warunek pracy. Od 5 marca 2026 r. zasady dla tej grupy są w ustawie o 800 plus, a nie w specustawie (Dz.U. 2026 poz. 203). Prawo przysługuje najwcześniej od miesiąca nadania numeru PESEL ze statusem UKR. ZUS może wezwać do osobistego stawiennictwa w ciągu 3 dni roboczych, a wyjazd rodzica albo dziecka z Polski wstrzymuje wypłatę. Według ministerstwa do 1 czerwca 2026 r. obywatele Ukrainy złożyli po 1 lutego 97,2 tys. wniosków na 140,9 tys. dzieci na okres 2025/2026. Szczegóły są w poradniku 800 plus dla Ukraińców.

PESEL obowiązkowy we wniosku 800+

Od wniosków składanych po 31 stycznia 2026 r. trzeba podać numer PESEL swój i dziecka. Wcześniej rodzic bez numeru PESEL mógł wpisać numer i serię dokumentu tożsamości. Ustawa z Dz.U. 2025 poz. 1301 usunęła tę możliwość dla rodziców i dzieci. Dla polskich rodzin to formalność, bo polskie dzieci i tak mają PESEL.

Co się nie zmieni od 2027 roku

Według obecnych przepisów i projektu budżetu w 2027 r. nowe przepisy nie zmienią podstawowych zasad, a ZUS będzie wypłacać świadczenie tak jak dziś:

  • kwota 800 zł miesięcznie na dziecko; projekt budżetu przewiduje na program 60,8 mld zł, mniej niż w 2026 r., i nie zakłada podwyżki
  • brak automatycznej waloryzacji; rząd „może” podnieść kwotę rozporządzeniem (art. 6 ustawy), ale dotąd tego nie zrobił
  • świadczenie przysługuje do 18. urodzin dziecka, także gdy dziecko dalej się uczy
  • brak kryterium dochodowego; projekt zmian go nie wprowadza

Przez inflację 800 zł traci jednak na wartości. Według naszego wyliczenia na danych GUS kupuje dziś tyle, ile ok. 724 zł w grudniu 2023 r. Więcej o tym w tekście 800 plus w budżecie na 2027.

Jakie zmiany w 800 plus planuje rząd na 2027 rok

Rządowy projekt nowych przepisów to „projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci”, numer UDER106. Przygotowało go Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Do wykazu prac rządu trafił 13 stycznia 2026 r. Najnowsza wersja tekstu pochodzi z 10 lipca 2026 r. Innego rządowego projektu, który nowelizowałby wyłącznie tę ustawę, w wykazie prac nie znaleźliśmy. Projekt przewiduje dwie zmiany.

Przedłużanie świadczenia z urzędu. Osoba, której na 31 maja ZUS przyznał 800 plus na dane dziecko, dostałaby prawo do świadczenia na kolejny okres bez wniosku i dalej mogłaby je pobierać. Wniosek trzeba byłoby złożyć tylko na dziecko, na które prawo nie jest jeszcze ustalone, na przykład po urodzeniu albo po powrocie z zagranicy. Przepisy weszłyby w życie 1 lutego 2027 r., a pierwszy raz zadziałałyby przy okresie od 1 czerwca 2027 r. Według oceny skutków dostosowanie systemów ZUS kosztowałoby ok. 8 mln zł i ok. 80 tys. zł miesięcznie na serwis.

Prawo dla osób z bieżącą pieczą nad dzieckiem. Prawo do świadczenia 800 plus dostałaby też osoba, której sąd powierzył bieżącą pieczę nad dzieckiem. Według uzasadnienia ZUS takim osobom odmawia, a sądy po odwołaniu często przyznają im prawo do świadczenia. Zmiana realizuje postulat Rzecznika Praw Dziecka.

Projekt nie jest jeszcze ustawą. W wykazie prac rząd planował jego przyjęcie w III kwartale 2026 r. i ten termin minął. Ostatni etap w Rządowym Centrum Legislacji to Komisja Prawnicza 28 lipca 2026 r. Projekt nie trafił jeszcze na posiedzenie Rady Ministrów ani do Sejmu. Dopóki tak jest, wniosek na okres 2027/2028 składasz po staremu, od 1 lutego 2027 r. Stan prac śledzimy w tekście 800 plus bez wniosku od 2027.

Jakich zmian w 800 plus chcą eksperci

Poza rządowym projektem w debacie o 800 plus wracają trzy tematy.

Komu trafiają pieniądze. Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA policzyło w komentarzu z 25 listopada 2025 r., że 800 plus kosztuje w 2025 r. 64,0 mld zł, a najbogatsze 20% gospodarstw dostaje z tego 12,9 mld zł, czyli więcej niż najbiedniejsze 20% (12,6 mld zł). W symulacji CenEA próg dochodowy na pierwsze dziecko w wysokości 3000 zł na osobę dałby budżetowi 8,1 mld zł rocznie, a próg 2400 zł 13,4 mld zł. To wyliczenie, a nie formalna rekomendacja, i żaden projekt rządowy takiego progu nie przewiduje.

Praca kobiet. Instytut Badań Strukturalnych (Iga Magda, 2020) szacował, że w pierwszym roku programu 500 plus z rynku pracy wycofało się ok. 100 tys. kobiet. Rząd w sprawozdaniu z realizacji ustawy za 2024 r. ocenia inaczej: według niego świadczenie nie zmniejszyło aktywności zawodowej kobiet w rodzinach, które je dostają.

Krąg uprawnionych. Rzecznik Praw Dziecka postulował prawo do świadczenia dla osób z bieżącą pieczą nad dzieckiem, a rząd przejął ten postulat w projekcie UDER106. We wrześniu 2026 r. Rzeczniczka Monika Horna-Cieślak pytała ministrę rodziny o etap prac nad automatycznym przedłużaniem i oceniła, że takie rozwiązanie byłoby istotnym ułatwieniem dla rodzin.

Co pokazują dane: ubóstwo dzieci i urodzenia

Według sprawozdania Rady Ministrów w 2024 r. świadczenie dostawało przeciętnie 6,76 mln dzieci, a budżet wydał na nie 66,2 mld zł. Rząd pisze w nim, że program miał „zdecydowany wpływ” na ograniczenie ubóstwa wśród dzieci i „bardzo ograniczony” wpływ na dzietność.

Najnowsze dane GUS pokazują wzrost ubóstwa wśród dzieci. Zasięg ubóstwa skrajnego wśród dzieci do 17 lat wyniósł w 2025 r. 6,6% wobec 5,4% w 2024 r. To najwyższy wynik ze wszystkich grup wieku. W 2025 r. w Polsce urodziło się ponad 238 tys. dzieci, o 13,5 tys. mniej niż rok wcześniej, a współczynnik dzietności spadł do 1,068.

Częste pytania

Jakie zmiany w 800 plus są w 2026 roku?

Dla polskich rodzin tylko obowiązkowy PESEL we wniosku. Zasadniczo zmieniły się warunki dla cudzoziemców spoza Unii, EFTA i Wielkiej Brytanii: od okresu 2026/2027 muszą pracować w Polsce, a ich dzieci uczyć się w polskiej szkole.

Czy zmiany w 800 plus dotyczą Polaków?

W praktyce nie. Polskie rodziny i obywatele Unii dostają 800 plus na tych samych zasadach co wcześniej.

Jakie zmiany w 800 plus są planowane w 2027 roku?

Rząd przygotował projekt, w którym ZUS sam przedłużałby prawo do świadczenia od okresu 2027/2028, a prawo dostałyby też osoby z bieżącą pieczą nad dzieckiem. Rada Ministrów jeszcze projektu nie przyjęła. Podwyżki kwoty w 2027 r. projekt budżetu nie przewiduje.

Czy w 2027 trzeba będzie złożyć wniosek o 800 plus?

Według obecnych przepisów tak, od 1 lutego 2027 r. Automatyczne przedłużanie zacznie działać dopiero, gdy Sejm uchwali projekt i ustawa zostanie ogłoszona.

Cudzoziemiec stracił pracę. Czy od razu traci 800 plus?

Nie od razu. Jeśli zarejestruje się jako bezrobotny i ma z tego tytułu ubezpieczenie zdrowotne, dostaje świadczenie przez 3 miesiące, a przy trojgu lub więcej dzieciach przez 6 miesięcy, raz w okresie świadczeniowym.